Overleven op de wachtlijst

De wachtlijst is een raar niemandsland. Je hebt iets belangrijks in gang gezet, en nu gebeurt er — ogenschijnlijk — niets. Ondertussen gaan werk, gezin en je volle hoofd gewoon door. Hieronder vind je wat je in die tussentijd kunt doen. Niet als to-do-lijst die óók nog moet, maar als menukaart: pak eruit wat jou nu helpt.

Eerst dit: de wachttijd zelf is niet onwrikbaar

• Bel je zorgverzekeraar voor wachtlijstbemiddeling. Elke verzekeraar heeft een afdeling zorgbemiddeling die actief zoekt naar een aanbieder waar je eerder terechtkunt. Dit is gratis en je hebt er recht op — en verrassend weinig mensen gebruiken het.
• Vraag of je op meerdere wachtlijsten mag staan en of er in de regio alternatieven zijn. Je huisarts of de praktijkondersteuner ggz (POH-ggz) kan meedenken.
• Vraag wat er in de tussentijd al kan. Bij sommige huisartsen kun je in de wachttijd al terecht bij de POH-ggz voor ondersteunende gesprekken — zonder dat daar een diagnose voor nodig is.

Zorg voor jezelf alsof het al zeker is

Voor de dingen die je helpen, heb je geen uitslag nodig. Wat veel mensen met een vermoeden van ADHD of autisme nú al verlichting geeft:

• Bewaak je energie. Plan hersteltijd na drukke dagen, en durf dingen te schrappen. "Ik zit in een zware periode" is een volledige zin.
• Maak je dagen iets voorspelbaarder. Vaste ankerpunten — opstaan, eten, naar buiten, slapen — geven je hoofd houvast, juist als de rest onzeker voelt.
• Verklein wat je overprikkelt. Koptelefoon, rustige boodschappentijden, minder schermen 's avonds. Je hoeft nergens op te wachten om jezelf die ruimte te geven.
• De basis is saai maar echt: slaap, eten, beweging, daglicht. Niet omdat het je "geneest", maar omdat alles zwaarder is op een lege accu.
• Schrijf op wat je opvalt. Situaties, patronen, wat hielp en wat niet. Het lucht op, en je neemt straks een schat aan concrete voorbeelden mee het onderzoek in.

Je hoeft dit niet alleen te doen

Misschien wel het belangrijkste: zoek mensen op die dit kennen.

• Praat met lotgenoten. Mensen die zelf in dit limbo zaten (of zitten) begrijpen zonder uitleg wat het met je doet. In de Diveri-community vind je anderen die precies hier zitten of hier al doorheen zijn — je vragen zijn er niet raar, en je hoeft je niet eerst te "bewijzen" met een diagnose.
• Vertel het aan één of twee mensen die je vertrouwt. Je hoeft niet iedereen in te lichten, maar helemaal alleen wachten maakt het zwaarder dan nodig.
• Ook cliënten- en belangenorganisaties (zoals MIND en de vereniging voor jouw vermoeden) bieden informatie en lotgenotencontact — ook zonder diagnose ben je daar welkom.

Als het wachten te zwaar wordt

Wachten is niet hetzelfde als het uithouden tot je omvalt. Word je in de wachttijd somberder, angstiger, of gaat het thuis of op werk echt niet meer — trek aan de bel bij je huisarts. Verergering van klachten is een geldige reden om opnieuw contact op te nemen, en kan soms ook reden zijn om de urgentie van je verwijzing te herzien. En heb je gedachten aan zelfbeschadiging of niet meer willen leven? Wacht daar nooit mee: bel 113 (of 0800-0113), dag en nacht bereikbaar.

De wachtlijst bepaalt wanneer het onderzoek begint — niet wanneer jij mag beginnen met goed voor jezelf zorgen. Dat mag vandaag al. En je hoeft het niet alleen te doen.